Kontakt
Numer konta:    58124011121111001009449739

 

Program Leczenia i Zapobiegania Retinopatii Wcześniaków

 

 

O programie:

Program Zapobiegania i Leczenia Retinopatii Wcześniaków został zainaugurowany w roku 2001. Fundacja zaczęła od zakupu 7 laserów diodowych, które zostały rozdysponowane pomiędzy klinikami okulistycznymi w: Katowicach, Łodzi, Białymstoku, Poznaniu, Szczecinie, Gdańsku i Wrocławiu.



Do końca roku 2013, Fundacja WOŚP ufundowała dla oddziałów intensywnej terapii noworodka w całej Polsce 121 wzierników pośrednich (oftalmoskopów) do badania dna oka oraz 23 urządzenia laserowe. Obecnie w Polsce jest 18 centrów okulistycznych wyposażonych przez WOŚP w najnowocześniejsze fotokoagulatory laserowe.
 

 

 

Najważniejsze fakty i liczby:

  • Przekazaliśmy na oddziały neonatologiczne 121 diagnostyczne wzierniki, nazywanych inaczej oftalmoskopami.
  • Leczeniem retinopatii zajmuje się 18 wyspecjalizowanych ośrodków, wyposażonych przez Fundację w najnowocześniejszy sprzęt laserowy.
  • Do czerwca 2014 r. przebadano 179 265 wcześniaków.
  • Przeprowadzono prawie 7 350 zabiegów laserowych.
  • Wzrok uratowano 7 032 wcześniakom. 

 

 

Sprawozdanie z realizacji programu medycznego dotyczącego leczenia i zapobiegania retinopatii wcześniaków. Sprawozdanie dotyczy okresu 01. 07. 2013 r. – 31. 06. 2014 r.

 

 



 

Czym jest retinopatia wcześniaków?

Dzieci urodzone przedwcześnie - wcześniaki - przychodzą na świat nieprzystosowane do samodzielnego życia. Ważne narządy takie jak płuca, serce, mózg nie są jeszcze dostatecznie ukształtowane i przygotowane do podjęcia czynności życiowych poza łonem matki.
 

Utrzymanie wcześniaków przy życiu wymaga intensywnej specjalistycznej opieki lekarskiej. Siatkówka oka (retina) jest także niedojrzała przy przedwczesnym porodzie i w związku z tym dalszy jej rozwój jest często nieprawidłowy. Doprowadza to do rozwoju choroby nazywanej retinopatią wcześniaków (ROP). Uszkodzenia siatkówki w retinopatii wcześniaków mogą powodować pogorszenie ostrości widzenia, a nawet w następstwie dalszych powikłań doprowadzić do całkowitej i nieodwracalnej utraty wzroku. Pierwsze zmiany chorobowe w oczach występują między 1-3 miesiącem życia. Początkowy okres choroby jest jednocześnie tym, który pozwala okuliście na podjęcie leczenia.
 

Rozpoznanie retinopatii wcześniaków w późniejszym okresie choroby uniemożliwia skuteczne leczenie zmian, które rozwinęły się w oczach. Każde dziecko urodzone przed 36 tygodniem ciąży z masą ciała urodzeniową poniżej 2500 g musi być zbadane przez okulistę w 4, 8 i 12 tygodniu życia. Tylko wczesne rozpoznanie i leczenie retinopatii wcześniaków może zapobiec nieodwracalnym uszkodzeniom oczu i uratować wzrok dziecka.

 

Jak diagnozuje się retinopatię u wcześniaków?

Badanie przesiewowe w celu zdiagnozowania retinopatii wcześniaków zazwyczaj wykonuje się, gdy dziecko ma od 4 do 6 tygodni. Okulista, specjalizujący się w chorobach siatkówki, za pomocą specjalnego urządzenia (oftalmoskopu pośredniego) może poprzez soczewkę optyczną obserwować dno oka, zbadać siatkówkę, i ocenić czy rozwój naczyń krwionośnych przebiega prawidłowo.
 

Dziecku aplikuje się krople rozszerzające źrenicę, tak aby pole obserwacji było możliwie największe. Można również podać delikatny środek znieczulający w postaci kropli.
 

Badania są zazwyczaj przeprowadzane w noworodkowych oddziałach intensywnej terapii, gdzie lekarze specjaliści mogą przez cały czas monitorować dziecko.Dziecko jest badane raz w tygodniu, lub raz na dwa tygodnie. Kiedy nastąpi całkowity rozwój systemu naczyń krwionośnych siatkówki, dziecko nadal będzie badane co 6 do 12 miesięcy przez lekarza okulistę w celu potwierdzenia, że nie występują dalsze komplikacje retinopatii wcześniaków.

 

Jak wygląda leczenie?

Krioterapia

Technika krioterapii polega na zamrożeniu siatkówki, poprzez dotykanie zimną sondą zewnętrznej powierzchni oka, aż do momentu, gdy zamrożenie dotrze do zmienionej chorobowo siatkówki wewnątrz oka. Zabieg powoduje zniszczenie nieprawidłowych naczyń krwionośnych i zatrzymanie procesu powstawania tkanki bliznowatej.
 

Krioterapię przeprowadza się przy miejscowym znieczuleniu lub w znieczuleniu ogólnym. Jeśli stosuje się znieczulenie miejscowe, można przeprowadzić zabieg na oddziale noworodkowym. Jeśli ma być stosowane znieczulenie ogólne, może zajść potrzeba przeniesienia dziecka na salę operacyjną. Przez cały czas trwania zabiegu, monitorowany jest stan dziecka. Po krioterapii, zazwyczaj oczy są mocno opuchnięte, pojawia się krwawe łzawienie, i zaczerwienienie, które znikają po upływie około jednego tygodnia od zabiegu.'

 

Laserowanie

Alternatywą dla krioterapii jest laserowanie. Dzięki rozwojowi technologicznemu w ostatnich kilku latach, zabiegi laseroterapii mogą być również stosowane u noworodków. Oftalmoskop pośredni, którego używa lekarz do badania siatkówki dziecka, może być również stosowany w połączeniu z przystawką, która wykonuje zabieg laserowy na oku. Laserowanie może uzyskać te same efekty jak krioterapia z mniejszymi efektami ubocznymi, i jest obecnie uważane za podstawowy zabieg przy retinopatii wcześniaków. Laserowanie działa tak samo jak krioterapia, niszcząc nieprawidłowo rozwiniętą tkankę siatkówki, eliminując tym samym wzrost nieprawidłowych naczyń krwionośnym i przerywając proces formacji tkanki bliznowatej.

 

Potencjalne korzyści z zastosowania laseroterapii to:

  • Mniejsza potrzeba zastosowania znieczulenia
  • Mniej bolesny zabieg
  • Mniejsze opuchnięcia po zabiegu
  • Mniejsze ryzyko uszkodzenia oka
  • Mniejsze ryzyko powikłań rytmu serca i oddychania w trakcie zabiegu

Badania potwierdzają, że laseroterapia jest co najmniej tak skuteczna jak krioterapia, a potencjalnie lepsza - u wielu dzieci zapobiega procesowi odklejenia siatkówki. Jeśli krioterapia lub laseroterapia okażą się nieskuteczne w zatrzymaniu procesu odklejania siatkówki, można zastosować zabiegi chirurgiczne.

 

 

Opinia Eksperta:

Zdaniem Eksperta - Prof. dr hab. n. med. Mirosława Grałek, Koordynator Medyczny Programu

"Retinopatia wcześniaków może doprowadzić do nieodwracalnej utraty wzroku a nawet do ślepoty. I dzięki pomocy uzyskanej od Fundacji, dzięki zakupowi sprzętu zarówno służącego do celów diagnostycznych jak i sprzętu do leczenia tej choroby udało się wielu dzieciom w Polsce uratować wzrok, uchronić je od ślepoty i od inwalidztwa wzrokowego. Chodzi tu o takie urządzenia, jak wzierniki do badania dna oka (niezmiernie ważny, właściwie podstawowy sprzęt do oceny siatkówki u dzieci przedwcześnie urodzonych), a także lasery diodowe służące do leczenia retinopatii wcześniaków."

 

 



 

Sponsorzy 24. Finału WOŚP